tytul_zwiazek
tytul_zwiazek
logo_forum
Statystki odwiedzin
OkresWizytOdsłon
Dziś 229 377
Wczoraj 406 816
Ostat tydzień 3327 6587
Ostat. dwa tyg. 6471 13160
Ostat. miesiąc 15031 31347
Ostatni rok 200018 431272
Razem 902439 2072715
Opinia - uprawnienia NSZZ P



                                            OPINIA PRAWNA

dotycząca uprawnień związków zawodowych działających w służbach mundurowych (Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Więziennictwa i Straży Granicznej) w zakresie kształtowania ((tworzenia, opiniowania, uzgadniania) przepisów prawa dotyczącego funkcjonariuszy.

Opinię sporządzono na zlecenie Federacji Związków Zawodowych Służb Mundurowych, według stanu prawnego na l stycznia 2007r.

l. Podstawowymi przepisami regulującymi co do zasad wolności tworzenia i działania związków zawodowych działających w Federacji Służb Mundurowych są art.12 i art. 59 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997r. Nadto problem ten normują: Traktat o ustanowieniu Unii Europejskiej (Dz. U. 04.90.864/30), Konwencja Nr 151 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotycząca ochrony organizowania się i procedury określania warunków zatrudnienia w służbie publicznej przyjęta w Genewie dnia 27 czerwca 1978 roku (Dz. U. z 1994 roku Nr 22 póz. 78); art. 63 ustawy o Policji, art, 58 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, art. 14 ustawy o Służbie Więziennej wraz z ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jednolity DZ. U. z 2001r. nr 79, póz. 854 z póz. zm.). Specyfika tych zawodów, będących w istocie służbą pełnioną w warunkach ścisłego hierarchicznego podporządkowania w ramach struktury rozkazodawczej, jest całkowicie odmienna od charakteru pracy pracowników nie zatrudnionych w służbach mundurowych, stąd odmienne prawa i zasady działania związków zawodowych i ich ustawowe uprawnienie - jako przykład (art. 67 ust. 3 ustawy o Policji) do szczegółowego określenia zasad współdziałania z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i Komendantem Głównym Policji w statucie związku, a jednocześnie obowiązek stosowania się tych organów do postanowień statutu, co wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 listopada 1998 roku w sprawie sygn. akt K 42/97. OTK 1998/7/113.

2.    Związek zawodowy policjantów, a także funkcjonariuszy więziennictwa, jest związkiem o ograniczonym prawie koalicji. Ograniczenie te występuje jedynie w zakresie prawa swobody wstępowania do dowolnego związku zawodowego i zrzeszania się. Ograniczenie polega na tym, że prawa związkowe funkcjonariuszy mogą być wykonywane w jednym związku zawodowym , zaś związek nie ma prawa do strajku (odpowiednio: art. 63 ust. 2 ustawy o Policji, art. 14 ustawy o Służbie Więziennej). Natomiast pozostałe prawa związkowe, gwarantowane w Konstytucji RP, jak i prawie międzynarodowym oraz prawie unijnym przysługują mu w pełnym zakresie.

3.    Ograniczone prawo koalicji nie ma natomiast zastosowania w stosunku do prawa swobody zrzeszania się w związkach zawodowych w Państwowej Straży Pożarnej, gdzie funkcjonariusze mogą zakładać dowolną ilość związków zawodowych i mogą być w nich zrzeszeni.

4.    Głównym celem związków zawodowych w poszczególnych służbach, to reprezentowanie i obrona praw oraz godności, a także interesów zawodowych, materialnych funkcjonariuszy, rozumianych jako interesy indywidualne i zbiorowe. W zakresie prawzbiorowych właściwe związki zawodowe reprezentują wszystkich funkcjonariuszy, niezależnie od tego, czy są oni członkami związku, czy też nie. Natomiast w prawach indywidualnych stosunków służbowych związki reprezentują prawa i interesy tylko swoich członków, pozostałych wyłącznie na wniosek funkcjonariusza za zgodą organu związku. Dlatego związki zawodowe zrzeszone w służbach mundurowych mają prawo współuczestniczenia w tworzeniu korzystnych warunków służby, bytu, wypoczynku funkcjonariuszy. Konkretyzacją tego jest przyznanie związkom zawodowym służb mundurowych uprawnień kontrolnych w zakresie przestrzegania przepisów prawa, dotyczących szeroko pojętych interesów funkcjonariuszy oraz sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem tych przepisów. Szczegółowe podstawy prawne w zakresie uprawnień kontrolnych związków zawodowych funkcjonariuszy służb mundurowych zawierają w szczególności niżej wskazane akty prawne:

1. art. 59 w związku z art. 31 ust. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z 1997r.

2. art. F ust. 2 i art. 2 Traktatu o ustanowieniu Unii Europejskiej (Dz.U.04.90.864/30),

3. Część IV art. 7 Konwencji Nr 151 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotycząca ochrony organizowania się i procedury określania warunków zatrudnienia w służbie publicznej przyjęta w Genewie dnia 27 czerwca 1978 roku (Dz. U. z 1994 roku Nr 22 póz. 78),

4. ustawa z dnia 06 kwietnia 1990 roku o Policji ( stan prawny na dzień 28 października 2006 roku),

5. ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jednolity Dz, U. z 2001 r. Nr 79,poz. 854 z póz. zm.).

6. ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 2002 nr 147, póz. 1230),

7. ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. nr 207, póz. 1761 z póz. zm.),8. ustawa o Straży Granicznej.

5.  Wszystkie poszczególne organizacje związkowe tworzące Federacje Związków Zawodowych Służb Mundurowych są organizacjami ponadzakładowymi mającymi status reprezentatywnych ogólnokrajowych związków zawodowych o którym mowa w art. 19, 19 20, ustawy o związkach zawodowych, albowiem każda z tych organizacji jest członkiem Forum Związków Zawodowych, zaś reprezentatywność Forum Związków Zawodowych została stwierdzona postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie - Wydział VII Cywilny, z dnia 19 listopada 2002r. sygn. akt. VH Ns Rej Róż 5/02.

6. Zgodnie z art. 24117 § 3 kodeksu pracy, w przypadku stwierdzenia reprezentatywności ogólnokrajowej organizacji międzyzwiązkowej z mocy prawa stają się reprezentatywne wchodzące w jej skład ogólnokrajowe związki zawodowe i zrzeszenia (federacje) związków zawodowych. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż ponadzakładowa organizacja związkowa  wchodząca  w   skład   reprezentatywnej   ogólnokrajowej   organizacji międzyzwiązkowej (konfederacji), nabywa reprezentatywność z samego faktu uczestnictwa w takiej strukturze, niezależnie od liczby zrzeszonych pracowników, a więc niezależnie od tego, czy spełnia ona kryteria wskazane wart. 24117 § l kodeksu pracy, czy ich nie spełnia.Ustalając uprawnienia poszczególnych organizacji związkowych działających w służbach mundurowych należy więc opierać się przede wszystkim na ustawach szczegółowych określających działanie właściwych służb, jak też na ustawie o związkach zawodowych, albowiem zgodnie z art. 2 ust. 6 tej ostatniej ustawy, „do praw związkowychfunkcjonariuszy Policji, Straty Granicznej i Służby Więziennej oraz strażaków Państwowej Straty Pożarnej, a także pracowników Najwyższej Izby Kontroli stosuje się odpowiednio przepisy niniejszej ustawy, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z odrębnych ustaw ".

7. Ogólny zakres kompetencji związków zawodowych implicite determinuje art. l ustawy o związkach zawodowych, który stanowi, że związki zawodowe są powołane, do reprezentowania i obrony praw ora21 interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy.Organizacje związkowe wykonujące swoje uprawnienia statutowe w służbach mundurowych reprezentują i bronią interesów zawodowych i socjalnych swoich funkcjonariuszy, gdyż zgodnie z art. 2 ust. 7 ustawy o związkach zawodowych, przepisy tejże ustawy dotyczące pracowników stosuje się odpowiednio również do funkcjonariuszy (Policji, Straży Granicznej, Straży Więziennej i Państwowej Straży Pożarnej).

8. Uprawnienia związków zawodowych zostały uregulowane w dwóch rozdziałach /ustawy o związkach zawodowych: mianowicie w rozdziale 3 zatytułowanym "Uprawnienia związków zawodowych" i 4 "Zakładowa organizacja związkowa".Pierwszy z nich reguluje przede wszystkim uprawnienia organizacji związkowej, reprezentatywnej w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, póz. 1080 z póz. zm.).

Do uprawnień tych należy:

• prawo do opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Prawo to jednak nie dotyczy założeń do projektu budżetu państwa oraz projektu ustawy budżetowej, których opiniowanie regulują odrębne przepisy (art. 19 ust. l ustawy).

Założenia i projekty o których mowa powyżej, organy władzy i administracji rządowej oraz samorządu terytorialnego, kierują do odpowiednich władz statutowych związku określając termin do przedstawienia opinii nie krótszy niż 30 dni, a ze względu na ważny interes publiczny termin ten może być skrócony do 21 dni. Jednakże skrócenie terminu wymaga szczególnego uzasadnienia. Bieg terminu na przedstawienie opinii liczy się od dnia następującego po dniu doręczenia założeń albo projektu wraz z pismem określającym termin przedstawienia opinii. Nieprzedstawienie opinii w wyznaczonym terminie uważa się za rezygnację z prawa jej wyrażenia. W razie odrzucenia w całości lub w części stanowiska związku właściwy organ administracji rządowej lub samorządu terytorialnego informuje o tym związek na piśmie, podając uzasadnienie swojego stanowiska. W razie rozbieżności stanowiska, związek może przedstawić swoją opinię na posiedzeniu właściwej komisji sejmowej, senackiej lub samorządu terytorialnego.

• prawo opiniowania dokumentów konsultacyjnych Unii Europejskiej, w szczególności białych ksiąg, zielonych ksiąg i komunikatów, oraz projektów aktów prawnych Unii Europejskiej w zakresie zadań objętych zadaniami l     związków zawodowych (art. 19 ust. l ustawy).Podobnie jak w przypadku opiniowania "krajowych" aktów prawnych, organy władzy i administracji państwowej kierują dokumenty konsultacyjne Unii Europejskiej oraz projekty aktów prawnych do odpowiednich władz statutowych związku, określając jednocześnie termin przedstawienia opinii.Naruszenie trybu konsultacji założeń albo projektów ustaw albo aktów wykonawczych do ustaw może stanowić podstawę wniosku do Trybunału Konstytucyjnego  o  stwierdzenie  niekonstytucyjnosci ustawy  albo  aktuwykonawczego. Stanowi bowiem przejaw naruszenia zasady państwa prawnego, sformułowanej w art l Konstytucji RP (Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 11 lutego 1992 r. K14/91/10, OTK 1992, cz. l, s. 93 i następne; Orzeczenie TK z 12 kwietnia 1994 r. U 6/93/4, OTK 1994, cz.1, s. 58 i następne).Zaniechanie trybu konsultacji stanowi również naruszenie prawa i jest w płaszczyźnie indywidualnej sankcjonowane na podstawie art. 35 ust l pkt 2 ustawy.

• prawo występowania z wnioskami o wydanie lub zmianę ustawy albo innego aktu prawnego w zakresie spraw objętych zadaniami związku zawodowego (art. 20 ustawy). Wnioski takie związek kieruje do postów lub organów mających prawo inicjatywy ustawodawczej.Organ państwowy, do którego został skierowany wniosek, obowiązany jest w terminie 30 dni od daty otrzymania wniosku przedstawić związkowi zawodowemu swoje stanowisko, a w razie negatywnego stanowiska - także jego uzasadnienie.

9. Ustawa o związkach zawodowych, przyznaje także szereg uprawnień zakładowej organizacji związkowej. Przykładowo, w strukturach Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów (zgodnie ze statutem) status organizacji zakładowej posiadają właściwe Zarządy Wojewódzkie. Biorąc pod uwagę zapis art. 25 ust. l pkt 2 ustawy o związkach zawodowych traktujący o tym, że uprawnienia zakładowych organizacji związkowych przysługują również organizacjom zrzeszających funkcjonariuszy, podmiot ten posiada wszelkie uprawnienia wynikające z tejże ustawy, jako organizacja zakładowa.

Zgodnie z art. 26 ustawy o związkach zawodowych, do kompetencji zakładowej organizacji związkowej należy:

1.zajmowanie stanowiska w indywidualnych sprawach pracowniczych w zakresie unormowanym w przepisach prawa pracy,

2.zajmowanie stanowiska wobec pracodawcy i organu samorządu załogi w sprawach dotyczących zbiorowych interesów i praw pracowników,

3.sprawowanie kontroli nad przestrzeganiem w zakładzie pracy przepisów prawa pracy, a w szczególności przepisów oraz zasad bhp,

4. kierowanie działalnością społecznej inspekcji pracy i współdziałanie z państwowa inspekcją pracy,

5. zajmowanie się warunkami życia emerytów i rencistów.

10. Ponadto, art. 27 cytowanej ustawy nakłada obowiązek pracodawcy uzgadniania z organizacją związkową niektórych kwestii jak: ustalanie zasad wykorzystania zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, w tym podział środków z tych funduszy na poszczególne cele i rodzaje działalności, ustala pracodawca w regulaminie uzgodnionym z zakładową organizacją związkową. Świadczenia z tego tytułu przyznawane są pracownikom w uzgodnieniu z tą organizacją. Podobnie, regulaminy nagród i premiowania są ustalane i zmieniane w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową; dotyczy to również zasad podziału środków na wynagrodzenia dla pracowników zatrudnionych w państwowej jednostce sfery budżetowej.

11. Uprawnienia Związków Zawodowych działających w służbach mundurowych wynikają również z ustaw szczegółowych regulujących działalność właściwych służb. Mając na uwadze zapis art. 8 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, który stanowi, iż na zasadach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz ustawach odrębnych,związki  zawodowe kontrolują przestrzeganie przepisów dotyczących  interesów pracowników (także policjantów), w tym miejscu przytoczyć należy przepisy ustawy o Policji zawierające uprawnienia kontrolne związku zawodowego policjantów.I tak zgodnie z art. 43. 3. Zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 5 i 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. A stosownie do art. 129. uprawnienia przewidziane w art. 12, art. 101 ust. 2, art. 102, art. 104 ust. 6, art. 105 ust. 3, art. 110 ust. l, art. 112 ust. l, art. 113 i art. 120 ust. 2 minister właściwy do spraw wewnętrznych wykonuje po zasięgnięciu opinii związku zawodowego policjantów. Innymi słowy minister właściwy ds. wewnętrznych wykonuje uprawnienia wynikające z niżej wymienionych przepisów szczególnych po zasięgnięciu opinii związków zawodowych przy czym zasięgnięcie opinii ma charakter obligatoryjny z uwagi na imperatywny charakter art. 129 ustawy.

tytul_szukaj
tytul_zegar
23:13:51
tytul_kalendarz
Lipiec 2017
Pn Wt Śr Cz Pt So Nd
          12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31           
tytul_zwiazek
mapka
tytul_zwiazek
galeria
tytul_zwiazek
Czy utworzenie BNW MSWiA to dobra decyzja?
Tak
Nie
To kolejny bat na funkcjonariuszy
To forma upolitycznienia służb
dzielnik


ZW NSZZ P - Związek oczekuje od Ministra uwzględnienia postulatów zwartych w petycjach i wnioskach skierowanych do niego w trybie ustawy o petycjach. Więcej w aktualnościach.