tytul_zwiazek
tytul_zwiazek
logo_forum
Statystki odwiedzin
OkresWizytOdsłon
Dziś 104 197
Wczoraj 241 393
Ostat tydzień 3368 6546
Ostat. dwa tyg. 6950 14841
Ostat. miesiąc 16662 35706
Ostatni rok 219248 467641
Razem 990382 2256367
Co się zmienia w ustawie o Policji.
Co i dlaczego się zmienia

Ustawa z 6 kwietnia 1990 r. o Policji w okresie swego obowiązywania była już kilkadziesiąt razy nowelizowana, a trzykrotnie publikowano jej teksty jednolite. Zmiany te były wyrazem dostosowywania podstawowego dla funkcjonowania naszej formacji aktu prawnego do polskiej rzeczywistości społecznej i prawnej. Zmieniające się otoczenie, w jakim Policja funkcjonuje, jak i przeobrażenia wewnątrz niej czynią aktualnym postulat oparcia jej działania na zupełnie nowej regulacji ustawowej. Liczne zmiany spowodowały bowiem, że rozwiązania wyrażone w przepisach nie w każdym wypadku są spójne czy choćby legislacyjnie jednolite. Utrudnia to wykładnię oraz stosowanie przepisów ustawy w praktyce.

Przedsięwzięcie o tak dużej skali i dotyczące tak licznej służby o niezwykle zróżnicowanych zadaniach wymaga szczegółowej analizy regulowanej sfery stosunków społecznych, a także wielu rozstrzygnięć o zasadniczym i kierunkowym znaczeniu oraz ogromnej liczby szczegółowych ustaleń i decyzji.

Tymczasem Policja musi funkcjonować praworządnie i sprawnie, gdyż od tego w dużym stopniu zależy poczucie bezpieczeństwa. Dotychczasowe doświadczenia w stosowaniu przepisów ustawy o Policji wykazały niespójności i mankamenty części z nich, toteż należało możliwie szybko wady te usunąć, co w sposób oczywisty nie byłoby możliwe przy podjęciu prac nad całkowicie nową ustawą. Jedną z myśli przewodnich zmian był również postulat przekazania uprawnień władczych na niższe szczeble kierowania w celu usprawnienia oraz odbiurokratyzowania realizacji zadań. Te względy, a także orzecznictwo sądów i Trybunału Konstytucyjnego, przemawiają za podjęciem szerszej interwencji legislacyjnej. Dostrzegając taką potrzebę, w lutym 2008 roku kierownictwo Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji zainicjowało prace nad zmianą przepisów kilku ustaw regulujących funkcjonowanie służb nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

Obecnie po wielu miesiącach pracy, kilkakrotnych szerokich konsultacjach w poszczególnych służbach resortowych oraz po licznych zmianach projekt ustawy o zmianie ustawy o Policji i niektórych innych ustaw1 – to ma być przypis, ale nie umiem go zrobić - IF w wersji z 26 sierpnia 2009 r. został skierowany do uzgodnień międzyresortowych. Po ich zakończeniu zostaną podjęte dalsze prace legislacyjne na szczeblu rządowym, skutkujące, miejmy nadzieję, przekazaniem projektu do Sejmu.

Projektowane w ustawie o Policji zmiany mają różnoraki charakter. Część z nich ma na celu uporządkowanie lub ujednolicenie terminologii (np. wskazanie pełnej nazwy Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie, wymienienie wprost pododdziałów prewencji jako wchodzących w skład Policji). Inne wprowadzają zupełnie nowe lub znacząco zmienione rozwiązania prawne. Niektóre zmiany są skutkiem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz Sądu Najwyższego, wystąpień rzecznika praw obywatelskich lub generalnego inspektora ochrony danych osobowych. Wreszcie są i takie, których głównym celem jest wdrożenie do polskiego porządku prawnego przepisów Unii Europejskiej z zakresu współpracy policyjnej.

Zmiany obejmują zarówno sferę zadań Policji, jej organizacji, uprawnień, jak również kwestie pragmatyki służbowej czy świadczeń. Wiele z proponowanych zmian realizuje założenie decentralizacji licznych uprawnień, np. w sprawach kadrowych, oraz przeniesienia ich na niższy szczebel. Są też przepisy, które usuwają luki prawne lub likwidują niekiedy wręcz absurdalne rozwiązania.
Ze względu na ową różnorodność materii, sposobów regulowania i zakres zmian niezmiernie trudnym zadaniem jest przedstawienie ich wszystkich, toteż ograniczę się do wskazania jedynie niektórych z nich w poszczególnych obszarach regulacji ustawowej.

ORGANIZACJA POLICJI

W przepisach ogólnych regulujących zadania oraz organizację Policji przewiduje się:

1. Uzupełnienie w art. 1 ust. 2 pkt 10 katalogu zadań o wyraźne wskazanie, że Policja prowadzi także zbiory danych zawierających informacje gromadzone przez uprawnione organy o liniach papilarnych osób, śladach linii papilarnych nieznanych sprawców przestępstw. Ta zmiana ma charakter systematyzujący, ponieważ dotąd Policja była uprawniona m.in. do gromadzenia i przetwarzania informacji o odciskach linii papilarnych, a zadania na rzecz innych służb wykonywała na podstawie innych ustaw.

2. Dodanie pkt 12 w tymże artykule, który w sposób jednoznaczny wskazuje na właściwość Policji w sprawach zwalczania terroryzmu. Także i ta dziedzina od lat należy do właściwości Policji, o czym świadczy choćby funkcjonowanie jednostek i komórek antyterrorystycznych, jednakże ze względu na coraz szerszą współpracę międzynarodową oraz postępującą specjalizację określonych sfer działalności Policji uznano za konieczne dokonanie tego rodzaju uzupełnienia.

3. Wprowadzenie do struktur Policji nowego rodzaju jednostek – centralnych jednostek organizacyjnych Policji, które w założeniu mają realizować niektóre zadania na poziomie ogólnokrajowym na określonych polach aktywności Policji, zwłaszcza w sferze wykonawczej. Zadania te obecnie są realizowane przez niektóre komórki organizacyjne Komendy Głównej Policji, jednakże dotychczasowe ich usytuowanie z punktu widzenia sprawności kierowania oraz zarządzania nimi rodzi wiele problemów i niepotrzebnie angażuje bezpośrednio komendanta głównego Policji. Obecnie dotyczy to przede wszystkim Centralnego Biura Śledczego KGP. Proponowana forma organizacyjna centralnej jednostki zapewnia elastyczność i daje komendantowi głównemu Policji prawo do tworzenia takich jednostek oraz określenia ich nazwy (poza przesądzoną już w ustawie nazwą Centralnego Biura Śledczego Policji), organizacji i zakresu działania (patrz zmiany w art. 6g i 7 ustawy). W razie podjęcia decyzji o nadaniu takiej jednostce statusu jednostki budżetowej jej tworzenie musi ponadto odpowiadać wymogom ustawy o finansach publicznych.

4. Dotychczasowa niejednolita praktyka stosowania przepisów w zakresie wymogów, jakie powinny spełniać osoby na najwyższych kierowniczych stanowiskach w Policji, doprowadziła do przekonania o konieczności bezspornego uregulowania kwestii statusu osoby, która kieruje i zarządza całą Policją i jest jednocześnie przełożonym wszystkich policjantów. Przyjęto więc, że funkcje komendanta głównego Policji i jego zastępców oraz komendantów wojewódzkich Policji powinny sprawować osoby o dużym doświadczeniu zawodowym; ogromne zróżnicowanie zadań Policji, liczebność tej formacji wymagają, by stanowiska te mogli zajmować jedynie policjanci – oficerowie z korpusu oficerów starszych (tj. od stopnia podinspektora Policji) oraz generałowie Policji, co gwarantuje odpowiedni poziom fachowy oraz doświadczenie niezbędne do kierowania Policją; uznano, że ze względu na liczebność tej formacji nie zachodzi obawa, że nie będzie możliwe znalezienie wśród policjantów kandydatów posiadających odpowiednie kwalifikacje do sprawowania tych funkcji (propozycje zmian w art. 5 i 6b ustawy).

5. Postanowiono także uelastycznić przepis odnoszący się do stanowisk zastępców komendantów wojewódzkich Policji ds. służb wspomagających Policję, przywracając możliwość powołania na te stanowiska policjantów, gdyż przyczyni się to do brania pod uwagę w pierwszym rzędzie kwalifikacji i doświadczenia, bez względu na to, czy osoby te są policjantami, czy pracownikami cywilnymi (projektowany art. 6b ust. 4a).

6. Postanowiono wprowadzić możliwość tworzenia komisariatów specjalistycznych, których terytorialny zasięg działania przekraczałby teren województwa. Specyfika pełnienia służby, np. w komisariacie autostradowym, wynika choćby z technicznego usytuowania zjazdów na autostradach, co niejednokrotnie powoduje konieczność wykonywania wyspecjalizowanych zadań także na odcinkach znajdujących się poza granicami województwa. Stworzenie takiej możliwości jest również uzasadnione z punktu widzenia efektywnego wykorzystania specjalistycznego sprzętu i wyposażenia (zmiany w art. 8 ustawy).

7. Zaproponowano nowe brzmienie ust. 4a w art. 13, modyfikując obowiązujące zasady uzyskiwania od organów gminy lub powiatu środków finansowych, przeznaczonych na rekompensaty pieniężne za ponadnormatywny czas służby oraz nagrody za osiągnięcia w służbie. Obecnie prawo to jest ograniczone tylko do policjantów właściwych komend miejskich lub powiatowych i komisariatów, podczas gdy zadania tego rodzaju i w istocie na rzecz tych jednostek wykonują także policjanci pełniący służbę w oddziałach i samodzielnych pododdziałach prewencji Policji, którzy nie mogą otrzymywać takiej rekompensaty; zróżnicowanie takie uznano za niezasadne, gdyż w obu wypadkach pełnienie służby przez policjantów ma ten sam cel – zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego na określonym obszarze. Ponadto przepis otwiera, co do zasady, możliwość wynagradzania, z przekazanych przez radę powiatu lub gminy środków, szerszej grupy policjantów wykonujących także zadania w zakresie innych służb aniżeli prewencyjna, jeżeli będzie to wynikało z zawartego porozumienia, i jeśli ich realizacja będzie przyczyniać się do poprawy bezpieczeństwa na terenie gminy lub powiatu.

UPRAWNIENIA POLICJI

W zakresie uprawnień Policji wskazać należy na kilka zmian usuwających dostrzeżone luki prawne lub systematyzujących te regulacje.

Dotyczy to m.in.:
– zatrzymywania skazanych, którzy mimo wezwania do stawienia się w areszcie śledczym lub zakładzie karnym w wyznaczonym terminie nie stawili się w nim, oraz skazanych, których sąd polecił doprowadzić do aresztu śledczego lub zakładu karnego bez wezwania (art. 15 ust. 1 pkt 2a),

– zatrzymywania nieletnich umieszczonych w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii, schronisku dla nieletnich albo zakładzie poprawczym, którzy na podstawie zezwolenia właściwego organu opuścili któreś z tych miejsc i w wyznaczonym terminie nie powrócili do niego, oraz zatrzymywania nieletnich, którzy samowolnie opuścili ośrodek, schronisko dla nieletnich albo zakład (art. 15 ust. 1 pkt 2b),

– dokonywania sprawdzenia osób zatrzymanych, tymczasowo aresztowanych, skazanych i doprowadzanych, w celu odnalezienia i odebrania przedmiotów niebezpiecznych, mogących stanowić zagrożenie dla życia, zdrowia lub mienia (art. 15 ust. 1 pkt 5a).
Ciekawym rozwiązaniem jest propozycja uzupełnienia ustawy o wskazanie, że środki techniczne używane do obserwowania i rejestrowania obrazu zdarzeń w miejscach publicznych mogą obsługiwać pracownicy Policji (nowy art. 15a ustawy). Ma to przede wszystkim na celu uniknięcie zarzutu braku podstaw prawnych tego rodzaju działań należących do uprawnień funkcjonariuszy Policji, które w istocie są czynnościami o charakterze technicznym, nie wymagają szczególnych umiejętności lub wyszkolenia ani nie są bezpośrednio związane z wykonywaniem „władztwa policyjnego”.

Przewidziano również przepis (art. 18d) wprowadzający zasadę wykorzystywania wyposażenia Policji na rzecz innych służb nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych (Straż Graniczna, Państwowa Straż Pożarna oraz Biuro Ochrony Rządu), co pozwoli na racjonalne wykorzystanie posiadanego przez te służby potencjału. Analogiczne przepisy zawarto w ustawach dotyczących tych służb, co, po wydaniu stosownego rozporządzenia przez ministra, zwiększy możliwości działania Policji. Projekt nowelizacji zawiera dość liczne, obszerne i ciekawe zmiany w zakresie uprawnień Policji związanych z czynnościami operacyjno‑rozpoznawczymi, gromadzeniem i przetwarzaniem informacji o osobach oraz udostępnianiem informacji niejawnych, jednakże ze względu na obszerność zagadnienia i ograniczone rozmiary niniejszego opracowania zostaną one omówione odrębnie.

SŁUŻBA W POLICJI

Znaczną liczbę zmian przewidziano w przepisach ustawy regulujących służbę w Policji, poczynając od art. 25, w którego ust. 1 obecnie wymienia się jako jeden z warunków pełnienia służby niekaralność, przy czym termin ten odnosi się teraz zarówno do przestępstw, jak i wykroczeń. Jest to regulacja nadmiernie rygorystyczna i nieprzystająca do uregulowań w innych służbach, np. w Straży Granicznej, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, w których nie ma ograniczeń w przyjęciu do służby w odniesieniu do osób karanych za wykroczenia.
Częstokroć zdarza się, że już w trakcie postępowania kwalifikacyjnego kandydat do służby popełnia wykroczenie i, mimo że czyn ten nastąpił jednorazowo, postępowanie musi zostać przerwane. Ograniczenie wymogu niekaralności do przestępstw lub przestępstw skarbowych stanowić będzie złagodzenie weryfikacji kandydatów do służby w Policji, przy czym pozostanie możliwość przerwania przez przełożonego właściwego w sprawie postępowania kwalifikacyjnego tego postępowania z innych przyczyn, w tym ze względu na wielokrotne dopuszczanie się naruszeń norm prawnych przez osobę ubiegającą się o przyjęcie do służby w Policji. Pamiętać także należy, że popełnienie wykroczenia przez policjanta co do zasady nie stanowi podstawy do zwolnienia ze służby.

Zmiana w art. 25a polega na uwzględnieniu wśród służb, których funkcjonariusze mają możliwość przechodzenia do służby w Policji, także Służby Więziennej, co postulował m.in. rzecznik praw obywatelskich. Jest to uzasadnione ze względu na kwalifikacje zawodowe i umiejętności funkcjonariuszy Służby Więziennej, które mogą być w Policji przydatne, np. w pracy z osobami zatrzymanymi w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych, z osobami konwojowanymi na polecenie sądu, prokuratury lub innej uprawnionej instytucji państwowej. Rozwiązanie to, z analogicznych powodów, zaproponowano również w stosunku do żołnierzy Żandarmerii Wojskowej.
W kwestii czasu służby dodanie w art. 33 przepisu ust. 2a ma na celu wyłączenie stosowania przepisu nakazującego ustalanie zadań w taki sposób, aby mogły być wykonane w ciągu 40-godzinnego tygodnia służby m.in. wobec policjantów skierowanych na szkolenie zawodowe, a także delegowanych do pełnienia służby poza granicami państwa w kontyngencie policyjnym. Podobne rozwiązanie już funkcjonuje w Straży Granicznej.

tytul_szukaj
tytul_zegar
14:38:58
tytul_kalendarz
Grudzień 2017
Pn Wt Śr Cz Pt So Nd
        123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
tytul_zwiazek
mapka
tytul_zwiazek
galeria
tytul_zwiazek
Czy służba w Policji jest atrykcyjna?
Tak
Nie
dzielnik


ZW NSZZ P - Policjanci narażając swoje życie zasługują na ochronę – dlatego oczekujemy wsparcia ze strony mediów i obywateli – pisze Rzecznik KGP Mariusz Ciarka na wstępie komunikatu wspólnie zredagowanego z Przewodniczącym ZG NSZZ P.