tytul_zwiazek
tytul_zwiazek
logo_forum
Statystki odwiedzin
OkresWizytOdsłon
Dziś 222 556
Wczoraj 818 1925
Ostat tydzień 4572 11398
Ostat. dwa tyg. 7843 19077
Ostat. miesiąc 14540 33062
Ostatni rok 193374 418277
Razem 874561 2013604
Opinia - projekt zmiany ustawy o SG i nnych ustaw

                                                                                                  .
OPINIA PRAWNA

na temat wybranych przepisów projektu ustawy o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (druk nr 928)

1.Przedmiotem  opinii jest analiza zgodności z Konstytucją wybranych przepisów rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Straży Granicznej orazniektórych  innych  ustaw, dotyczących  przysługującego funkcjonariuszom StrażyGranicznej prawa do lokalu mieszkalnego, z punktu widzenia konsekwencji, jakie przepisy te  będą miały dla  członków  rodzin  funkcjonariuszy.   Poza  obszarem rozważań pozostaje natomiast ocena, czy konstytucyjny lub przydatny w świetle zakładanych   przez   wnioskodawcę   celów   jest   zakres   oraz   sposób,   w   jaki projektowane   regulacje   kształtują  (w  tym   również  zmieniają  w  stosunku   do dotychczasowej) sferę praw i obowiązków samych funkcjonariuszy.  Ustalenia w
odniesieniu   do  tych   kwestii   zostaną dokonane jedynie  w  zakresie   i  stopniu niezbędnym dla sformułowania konkluzji w sprawie określonej na wstępie jako przedmiot opinii.

2.Ustawa o Straży Granicznej z dnia 12 października 1990 r.1 (dalej: ustawa o Straży Granicznej) reguluje m. in. prawa i obowiązki funkcjonariuszy tej formacji i tym  zakresie  przyznaje funkcjonariuszom  Straży Granicznej  szereg  uprawnień związanych  z zaspokajaniem  ich  potrzeb  mieszkaniowych.   Uprawnienia te  są unormowane w rozdziale  12 zatytułowanym „Mieszkania funkcjonariuszy Straży Granicznej".1 Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 170. poz. 1218.Wykonano zgodnie z § 4b w związku 2 § 3 ust. 2 pkt 6 i 7 uchwały nr 28 Prezydium Sejmu z dnia 19 kwietnia 1995 r. w sprawie zasad organizowania doradztwa naukowego na rzecz Sejmu i jego organów, powoływania doradców sejmowych ora2 korzystania z ekspertyz i opinii.W myśl art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego, przyznawanego w trybie wydania decyzji administracyjnej2, w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych3. Celem tej regulacji jest umożliwienie prawidłowego funkcjonowania Straży Granicznej poprzez zapewnianie odpowiedniej liczby funkcjonariuszy w różnych miejscowościach na terenie całego kraju. Rozwiązania tego rodzaju (stosowane także w odniesieniu do funkcjonariuszy innych formacji4) wspomagają prowadzenie polityki kadrowej, ułatwiając jednocześnie przenoszenie funkcjonariuszy z jednej miejscowości do drugiej, jeżeli wymagają tego potrzeby państwa5.Należy podkreślić, że prawo do lokalu mieszkalnego jest prawem przyznanym funkcjonariuszowi ze wzglądu na istnienie więzi służbowej6. Prawa tego nie mają natomiast członkowie rodziny funkcjonariusza - nie mogą oni samodzielnie ubiegać sią o przydział lokalu. Ze stwierdzeniem tym nie stoi w sprzeczności okoliczność, że - zgodnie z art. 93 ustawy o Służbie Granicznej - członków rodziny funkcjonariusza uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego. Następujący w formie decyzji administracyjnej przydział lokalu mieszkalnego stanowi tytuł prawny do zajmowania tegoż lokalu nie tylko przez funkcjonariusza, lecz także członków jego rodzinyWarunki przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz podmioty właściwe do wydawania decyzji w tych sprawach określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 99, poz. 898zezm.).

3.Na mocy art. 93 ustawy o Straży Granicznej członkami rodziny, których uwzględnia się przy
przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z funkcjonariuszem we wspólnym gospodarstwie
domowym: 1) małżonek; 2) dzieci (własne  lub  małżonka,   przysposobione  lub  przyjęte  nawychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż doukończenia przez nie 25 lat życia;3) rodzice funkcjonariusza i jego małżonka będący na jegowyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo niezdolność do pracy, albo inne
okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i
macochę oraz osoby przysposabiające.

4.Szczegółowe  zasady  (przy  uwzględnieniu   różnic  związanych  ze  służbą w  poszczególnych formacjach) w zakresie zakwaterowania funkcjonariuszy określonych formacji przewidują m. in.:ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761, ze zm.);ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.); ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz, 433 zezm.).

5. Zob. m. in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 2001 r, SK 1/00, OTK ZU nr 4/2001, poz. 84, w odniesieniu do analogicznych uprawnień funkcjonariuszy Policji oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 sierpnia 2006 r„ P 6/06, OTK ZU nr 8A/2006, poz. 95, w odniesieniu do funkcjonariuszy Służby Więziennej.

8. Zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego dnia 14 lipca 2003 r., K 35/01, OTK ZU nr 6A/2003, poz. 64, dotyczący charakteru prawa do kwatery wynikającego z faktu służby w Siłach Zbrojnych.wymienionych  we  wspomnianym art.  93.  Tytuł prawny do zajmowania  lokalu mieszkalnego,  stanowiąc   następstwo   realizacji   przez   funkcjonariusza   jego podmiotowego prawa do otrzymania przydziału takiego lokalu, nie może być jednak z tym prawem utożsamiany.

3. Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórychinnych ustaw w odniesieniu do przysługującego funkcjonariuszom Straży Granicznej prawa do lokal mieszkalnego przewiduje:

a) zmianę art. 98 przyznającego funkcjonariuszom, którzy nie otrzymali lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej lub towarzystwie budownictwa społecznego albo domu jednorodzinnego lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość; nowelizacja art. 98 wprowadza określenie przesłanek zwrotu uzyskanej pomocy finansowej7, do przesłanek tych należą: 1) wypłata pomocy finansowej jako nienależnego świadczenia, 2) zwolnienie funkcjonariusza ze służby przed upływem 10 lat służby, jeżeli nie nabył uprawnień do emerytury policyjnej albo policyjnej renty inwalidzkiej lub prawa do świadczeń pieniężnych, 3) skazanie funkcjonariusza prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej albo za przestępstwo określone w art. 258 Kodeksu karnego lub orzeczenia wobec niego prawomocnie środka karnego pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe;

b) dodanie w art. 99a ust. 1, określającym katalog przesłanek powodujących konieczność opróżnienia przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego, punktu 13 nakładającego obowiązek opróżnienia lokalu mieszkalnego na funkcjonariusza skazanego prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych i w celu osiągnięcia korzyści

7.W obecnym stanie prawnym art, 98 ustawy o Straży Granicznej statuuje jedynie ogólną zasadę dotyczącą pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Straży Granicznej, którzy nie otrzymali lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Natomiast warunki przyznawania, cofania oraz zwracania pomocy finansowej reguiuje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 98, poz. 892 ze zm.).majątkowej lub osobistej albo za przestępstwo określone w art. 258 Kodeksu karnego lub wobec którego orzeczono prawomocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe; c) dodanie w art. 102 ustępu 2 powodującego pozbawienie funkcjonariusza zwolnionego ze służby prawa do zachowania przydzielonego lokalu mieszkalnego lub przeniesienia go do zamiennego lokalu mieszkalnego w sytuacji skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej albo za przestępstwo określone w art. 258 Kodeksu karnego lub wobec którego orzeczono prawomocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Projektowane przepisy, w wersji przytoczonej powyżej, wprowadzają przesłankę; (1) w przypadku uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, obowiązku jej zwrotu przez funkcjonariusza, (2) opróżnienia przez funkcjonariusza przydzielonego lokalu mieszkalnego oraz (3) utraty prawa do przydzielonego lokalu mieszkalnego przez zwolnionego ze służby funkcjonariusza. Przesłankę tę stanowi skazanie funkcjonariusza prawomocnym orzeczeniem sądu za wskazane w projektowanych przepisach rodzaje przestępstw. I choć wydaje się, że przesłanka ta została ukształtowana w sposób identyczny w trzech wskazanych przepisach, zastanawia, dlaczego w projektowanym art. 98 ust. 2 pkt 3 mowa o „przestępstwach umyślnych lub przestępstwach skarbowych umyślnych", a w art. 99a ust. 1 pkt 13 i w art. 102 ust. 2 o „przestępstwach umyślnych lub przestępstwach skarbowych umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego". Trudno znaleźć merytoryczne uzasadnienie dla takiego rozróżnienia w sprawach dotyczących tego samego zakresu problematyki (ograniczenia prawa do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Straży Granicznej)8. Uwzględniając postulat spójności regulacji ustawowej, należy przyjąć, że ta drobna, jednakże bardzo istotna różnica w brzmieniu trzech wskazanych przepisów, ma jedynie charakter błędu redakcyjnego. W  zakresie  przyznawania  pomocy finansowej  na  zaspokojenie  potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy,   którzy  nie   otrzymali   lokalu   mieszkalnego   na

8 W świetle obowiązujących przepisów prawa ograniczenie dostępu do różnych funkcji oraz uprawnień z funkcji tych wynikających dotyczy zwłaszcza przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego.podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, analizowany projekt ustawy przewiduje jeszcze dwie inne przesłanki (wymienione w pkt. 3a) niniejszej opinii). Możliwość uzyskania pomocy finansowej na wskazany powyżej cel, podobnie jak prawo do lokalu mieszkalnego, wynika z istnienia więzi służbowej, jest nierozerwalnie związana z faktem pozostawania w służbie w Straży Granicznej. Uzyskana pomoc finansowa należy do majątku odrębnego funkcjonariusza, toteż obowiązek jej zwrotu w związku z zaistnieniem przewidzianych w prawie okoliczności nie rodzi skutków prawnych wobec małżonka funkcjonariusza, nawet jeśli łączy ich wspólność majątkowa.

4. Przepis art. 45 ust. 1 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej stanowi, że funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Oznacza to, że w takiej sytuacji zerwaniu ulega więź służbowa, której istnienie stanowiło przesłankę a także raf/o legls przyznania funkcjonariuszowi prawa do lokalu mieszkalnego. W obecnym stanie prawnym (art. 102 ustawy o Straży Granicznej) nie prowadzi to jednak automatycznie do utraty przez funkcjonariusza prawa do przydzielonego mu uprzednio lokalu mieszkalnego. Zmianę w tym zakresie przyniosłaby zainicjowana rządowym projektem nowelizacja. Skazanie funkcjonariusza prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej albo za przestępstwo określone w art. 258 Kodeksu karnego lub wobec którego orzeczono prawomocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, prowadziłoby już nie tylko do zwolnienia ze służby (aczkolwiek zaznaczyć należy, że zaliczenie na gruncie art. 45 ust. 1 pkt 4 przestępstw karno-skarbowych do kategorii przestępstw nasuwa pewne wątpliwości9), lecz także - na mocy art. 1 pkt 18 projektu ustawy o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (mówiącym o dodaniu ustępu 2 do art. 102 ustawy o Straży Granicznej) - do utraty prawa do lokalu

*' Wydaje się, że na gruncie zarówno doktryny jak orzecznictwa wyłączenie „przestępstw skarbowych" z kategorii „przestępstw" nie pozostawia już wątpliwości. Istotne zmiany w tym zakresie przyniosła nowelizacja art. 258 § 1 Kodeksu karnego dokonana ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks karny i niektórych innych ustaw (Dz. U, Nr 93, poz. 889). Przepis ten zakłada karalność udziału w grupie lub związku „mającym na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego" {przed nowelizacją przepis ten mówił o „popełnianiu przestępstw w tym i przestępstw skarbowych"). Obszernie na ten temat zob. uchwała Sądu Najwyższego I KZP 7/05, OSNKW 2005/5/44 wraz z powołanym tam orzecznictwem i głosami doktryny mieszkalnego    lub    utraty    możliwości    przeniesienia    do    zamiennego    lokalu mieszkalnego.Abstrahując - jako że kwestia ta nie stanowi przedmiotu niniejszej opinii - od oceny, czy pozbawienie funkcjonariusza prawa do lokalu mieszkalnego na warunkach określonych w projekcie jest zgodne z Konstytucją (w tym zwłaszcza ochroną praw słusznie nabytych), warto podkreślić, że nie powinno być ono postrzegane jako dodatkowa - nieznana kodeksowi karnemu - sankcja za popełnienie czynu zabronionego, lecz następstwo zwolnienia funkcjonariusza Straży Granicznej ze służby. W tym celu proponuję, by wśród przesłanek wskazanych w art. 99a ust. 1 ustawy o Straży Granicznej powodujących konieczność opróżnienia przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego, znalazła się przesłanka zwolnienia ze służby ze wzaledu na skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej albo za przestępstwo określone w art. 258 Kodeksu karnego lub wobec którego orzeczono prawomocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a nie samo skazanie prawomocnym wyrokiem za popełnienie ww. przestępstw.W przypadku stwierdzenia takiej potrzeby (która nie występuje w związku z zakładanym celem niniejszej opinii), dodatkowo należałoby ustalić, czy różnicowanie skutków zwolnienia ze służby ze względu na zakładaną w projekcie ustawy o Straży Granicznej przesłankę tego zwolnienia, stoi w zgodności z konstytucyjną zasadą równości.

tytul_szukaj
tytul_zegar
17:48:41
tytul_kalendarz
Maj 2017
Pn Wt Śr Cz Pt So Nd
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031       
tytul_zwiazek
mapka
tytul_zwiazek
galeria
tytul_zwiazek
Czy Minister i Wiceminister SW powinni podać się do dymisji?
Tak
Nie mam zdania
Nie
dzielnik


ZW NSZZ P - Sondaż przeprowadzony na stronie internetowej Zarządu Głównego NSZZ Policjantów przyniósł druzgocącą ocenę dla kierunku zmian, jakie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji wprowadza w Policji!