tytul_zwiazek
tytul_zwiazek
logo_forum
Statystki odwiedzin
OkresWizytOdsłon
Dziś 0 0
Wczoraj 228 527
Ostat tydzień 3279 6844
Ostat. dwa tyg. 6735 13945
Ostat. miesiąc 16551 34956
Ostatni rok 188890 407880
Razem 861388 1983306
Orzecznictwo o prawie do równoważnika za brak mieszkania

Orzecznictwo o prawie do równoważnika za brak mieszkania

  środa, 01, maj 2013

paragrafWejście w posiadanie lokalu mieszkalnego nie zawsze powoduje utratę uprawnienia do równoważnika za brak takiego lokalu wyjaśnia dr Marek Chrabkowski w glosie do wyroku WSA z dnia 30 czerwca 2011 r., II SA/Wa 935/11.

Wejście w posiadanie lokalu mieszkalnego wymienionego w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, zwanym dalej rozporządzeniem MSWiA o równoważniku, jako podstawa odmowy przyznania oraz cofnięcia uprawnień do równoważnika za brak lokalu, utworzyło w orzecznictwie administracyjnym dwie przeciwstawne linie orzecznicze.

 Pierwsza – dominująca, w którą wpisuje się również glosowane orzeczenie, która zakłada, że wejście w posiadanie lokalu mieszkalnego nie zawsze powoduje utratę uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, zwanego dalej równoważnikiem za brak lokalu. Tak jak w tezie glosowanego orzeczenia, argumentację oparto na założeniu, że skoro policjant jest uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, a takiego lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji mu nie przydzielono, to nie można odmówić mu równoważnika za brak lokalu, jeżeli posiadane przez niego lub członka jego rodziny mieszkanie nie zapewnia przysługujących im norm zaludnienia. Wprawdzie ani w ustawie o Policji, ani w rozporządzeniu MSWiA o równoważniku nie wspomina się na temat wielkości posiadanego lokalu mieszkalnego, to jednak uznano, że w tym przypadku interpretacja przepisów wyłącznie na podstawie wykładni językowej jest niewystarczająca i należy przy ustalaniu uprawnień brać pod uwagę normy zaludnienia przysługujące policjantowi i jego rodzinie. Oraz druga linia orzecznicza, zgodnie z którą wejście w posiadanie lokalu wymienionego w rozporządzeniu MSWiA o równoważniku jest podstawą cofnięcia uprawnień do równoważnika za brak lokalu, i podstawa ta nie jest uzależniona od przysługujących policjantowi i jego rodzinie normom zaludnienia.

 W uzasadnieniu glosowanego wyroku wskazano jako podstawowy argument, uzasadniający prawo do równoważnika za brak lokalu, pomimo posiadania lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, na okoliczność, że do prawidłowego ustalenia granic prawa do równoważnika za brak lokalu wykładnia gramatyczna nie jest wystarczająca i musi być uzupełniona innymi rodzajami wykładni, przede wszystkim systemową i celowościową. Podobnej argumentacji użyto również we wcześniejszych orzeczeniach sądów administracyjnych. Uzasadniając swoje stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jest to, zdaniem sądu, prawo nie do jakiegokolwiek lokalu, lecz lokalu o powierzchni spełniającej normy zaludnienia lokali mieszkalnych, określone na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zwanej dalej ustawą o Policji, oraz na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, zwanym dalej rozporządzeniem MSWiA o mieszkaniach służbowych. Jak wynika z dalszej części uzasadnienia glosowanego orzeczenia, przydzielenie lokalu mieszkalnego z zasobów mieszkaniowych Policji jest podstawową formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego na gruncie ustawy o Policji i dopiero w przypadku niemożności zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza w powyższy sposób w grę wchodzą świadczenia zastępcze w postaci równoważnika za brak lokalu lub pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uprawnienie do przydziału lokalu o odpowiednim metrażu wiąże się ściśle z przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Przesłanka ta, w ocenie sądu, winna być brana pod uwagę również przy decydowaniu o uprawnieniach do świadczenia pochodnego w postaci równoważnika za brak lokalu. Wynika z tego, zdaniem sądu, że funkcjonariuszowi nie przyznaje się równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu w drodze decyzji administracyjnej wobec wystąpienia jednej z przesłanek negatywnych określonych w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. Taką przesłanką jest m.in. posiadanie przez policjanta lub jego małżonka w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, nie jakiegokolwiek lokalu mieszkalnego, ale odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego, lub domu mieszkalno-pensjonatowego.

Stanowisko wyrażone w tezie glosowanego orzeczenia należy uznać za nietrafne.

Na reguły egzegezy prawniczej powołują się również sędziowie negujący prawo do równoważnika za brak lokalu w przypadkach posiadania lokalu mieszkalnego, który nie zaspokaja potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza i jego rodziny. Uznają, że wynik wykładni językowej przepisów regulujących prawo do równoważnika za brak lokalu nie pozwala na przyznanie tego prawa osobom posiadającym lokal mieszkalny o powierzchni mniejszej od przysługujących norm zaludnienia, a stosowanie wykładni systemowej i funkcjonalnej do interpretacji tych przepisów jest działaniem niewłaściwym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 czerwca 2008 r., II SA/Wa 242/08 w uzasadnieniu tego orzeczenia wyraziłexpressis verbis, że wykładnia gramatyczna art. 92 ust. 1 ustawy o Policji prowadzi do wniosku uznającego prawo do równoważnika za brak lokalu tylko w sytuacji, kiedy policjant lub członek jego rodziny nie posiada w ogóle lokalu mieszkalnego, a nie odpowiedniego lokalu mieszkalnego. W uzupełnieniu swoich rozważań warszawski sąd uznał, że „pojęcie lokalu mieszkalnego jest inne, gdy mowa jest o przydziale funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego – wówczas, zgodnie z treścią art. 88 ustawy o Policji, lokalem mieszkalnym jest lokal położony w miejscowości, w której policjant pełni służbę, lub położony w miejscowości pobliskiej, a nadto wielkość tego lokalu musi w odpowiedni sposób uwzględniać liczbę członków rodziny policjanta i inne uprawnienia do zwiększonej powierzchni, inne zaś, gdy sprawa dotyczy przyznania policjantowi równoważnika pieniężnego związanego z brakiem lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości, w której policjant pełni służbę, lub położonego w miejscowości pobliskiej – wówczas, zgodnie z treścią art. 92 ust. 1, pod pojęciem lokalu mieszkalnego rozumie się każdy lokal mieszkalny (niezależnie od jego wielkości) znajdujący się w posiadaniu policjanta lub członków jego rodziny”.

Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 31 sierpnia 2010 r., IV SA/Gl 112/10 stwierdził, że warunkiem koniecznym do uzyskania równoważnika za brak lokalu jest spełnienie przesłanek do przydzielenia lokalu na zasadach określonych w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, tj. nieposiadania lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W ocenie gliwickiego sądu, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej policjant w służbie stałej lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, posiadają spółdzielczy lokal mieszkalny, w tym lokatorski lub własnościowy, oraz spółdzielczy lokal mieszkalny zajmowany na podstawie umowy najmu, to bez względu na jego powierzchnię prawo do równoważnika za brak lokalu nie przysługuje.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale Składu Siedmiu Sędziów z dnia 21 kwietnia 2008 r., I OPS 3/08 wyraźnie wskazał na różnice pomiędzy sytuacją policjanta ubiegającego się o równoważnik za brak lokalu, a sytuacją policjanta uzyskującego lokal służbowych (funkcyjny). W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, że przepis art. 92 ust. 1 ustawy o Policji wyraźnie wiąże uprawnienie policjanta do równoważnika pieniężnego z tym, że policjant lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a nie z tym, że nie posiadają lokalu o powierzchni odpowiadającej normom zaludnienia lokali mieszkalnych przeznaczonych na lokale mieszkalne dla policjantów, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 13 sierpnia 2008 r., III SA/Kr 392/08 uznał, że prawo policjanta do przydziału lokalu mieszkalnego zostało określone jako prawo do lokalu o określonej powierzchni, natomiast prawo do równoważnika pieniężnego zostało związane z tym, że policjant (członkowie jego rodziny) nie posiada lokalu mieszkalnego, a nie z tym, jaka jest powierzchnia posiadanego lokalu. Łączna wykładnia przepisu art. 92 ustawy o Policji i § 1 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MSWiA o równoważniku, zastosowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie pozwoliła na przyjęcie założenia, że ustawodawca uzależnia lub wiąże prawo do równoważnika z przysługującymi funkcjonariuszowi normami zaludnienia. W wyroku z dnia 18 grudnia 2007 r., II SA/Wa 1457/07 sąd ten stwierdził, że przepis art. 92 ustawy o Policji nie odnosi się i nie odsyła do przepisów regulujących normy zaludnienia.

 Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 stycznia 2009 r., I OSK 223/08 przytoczył kolejny argument negujący uprawnienia do równoważnika w przypadku osób posiadających jakikolwiek lokal mieszkalny. Jak wynika z uzasadnienia tego orzeczenia, nie tylko wykładnia gramatyczna, lecz także wykładnia celowościowa uzasadnia odmowę prawa do równoważnika za brak lokalu w sytuacji posiadania przez policjanta lub członka jego rodziny lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W orzeczeniu tym sąd stwierdził, że celem, dla którego przyznawany jest równoważnik za brak lokalu, jest umożliwienie pokrycia przez policjanta kosztów wynajmu lokalu, bądź też używania cudzego lokalu na podstawie innej, odpłatnej umowy. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, celu takiego nie spełniałby równoważnik przyznany funkcjonariuszowi posiadającemu lokal mieszkalny (lub też mieszkającemu w lokalu małżonka) o powierzchni mniejszej niż przysługująca według norm zaludnienia, gdyż byłoby to świadczenie nie za brak lokalu mieszkalnego, lecz rekompensata za zamieszkiwanie w lokalu o mniejszej powierzchni. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2008 r., I OSK 1709/06 stwierdzając, że równoważnik za brak lokalu nie może stanowić świadczenia o charakterze rekompensacyjnym za uciążliwości związane z zamieszkiwaniem w lokalu „z przydziału służbowego” o mniejszym niż przysługującym metrażu.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wyrażonej w wyroku z dnia 12 grudnia 2007 r., II SA/Ke 603/07 wykładnia funkcjonalna i cel, jakiemu mają służyć przewidziane w rozdziale 8 ustawy o Policji formy pomocy dla policjantów, nie sprzeciwiają się w żadnym wypadku interpretacji prawa do równoważnika pieniężnego wynikającej z wykładni gramatycznej. Kielecki sąd wysnuł tezę, że jeżeli policjant wyraża zgodę na posiadanie w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego niespełniającego norm zaludnienia, równoważnik pieniężny mu nie przysługuje. Bez znaczenia, w ocenie sądu, pozostaje kwestia, czy lokal taki policjant uzyskał z zasobów policji czy w jakikolwiek inny sposób. W tym przypadku chodzi bowiem o sam fakt posiadania lokalu w miejscu pełnienia służby. Uzasadniając swoje stanowisko, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził, że za takim rozumieniem prawa do równoważnika pieniężnego przemawia także przepis § 2 rozporządzenia MSWiA o równoważniku, uzależniający wysokość tego świadczenia jedynie od faktu, czy policjant posiada członków rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, czy też nie. W każdym z przypadków stawka równoważnika jest bowiem określona dziennie i bez powiązania z przysługującymi policjantowi normami zaludnienia. Przy założeniu racjonalności prawodawcy, kielecki sąd wywiódł, że zgodnie z zasadą równego traktowania podmiotów znajdujących się w tej samej sytuacji prawnej, równoważnik w takiej samej wysokości otrzymałby policjant posiadający wprawdzie w miejscu pełnienia służby lokal mieszkalny, lecz niespełniający norm zaludnienia, jak i funkcjonariusz lokalu takiego nieposiadający w ogóle. Takie rozumienie prawa do równoważnika w ocenie sądu stawiałoby pod znakiem zapytania określony przez ustawodawcę cel tego świadczenia. Na wykładnię celowościową powołał się także Skład Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 21 kwietnia 2008 r., I OPS 3/08 stwierdzając, że równoważnik pieniężny ma charakter ekwiwalentu za ponoszone przez policjanta koszty wynajęcia lokalu, którego nie może zapewnić podmiot zatrudniający policjanta.

tytul_szukaj
tytul_zegar
00:41:30
tytul_kalendarz
Maj 2017
Pn Wt Śr Cz Pt So Nd
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031       
tytul_zwiazek
mapka
tytul_zwiazek
galeria
tytul_zwiazek
Czy Policja jest obecnie upolityczniona?
Tak
Nie
Nie mam zdania
dzielnik


ZW NSZZ P - w hotelu "OSSA" koło Rawy Mazowieckiej zakończyły się obrady I Kongresu Przewodniczących Zarządów Terenowych NSZZ Policjantów oraz Emerytów i Rencistów!!